چچ

ضمانت‌نامه‌هـای ارزی

تعریف ضمانت‌نامه

ضمانت‌نامه بانکی ، تعهد کتبی وغیر قابل برگشت برای پرداخت مبلغ معینی به ارز یا ریال به ذینفع ضمانت‌نامه (خریدار/ کارفرما) است، در صورتی که ضمانت‌خواه (فروشنده/ پیمانکار) از انجام تعهدات خود بر اساس قرارداد پایه‌ی موضوع ضمانت‌نامه، منعقده بین ذی‌نفع و ضمانت‌خواه، قصور نماید یا به هر دلیلی از انجام قرارداد مربوطه خودداری ورزد.

انواع ضمانت‌نامه‌های بانکی به لحاظ کاربردی

ضمانت‌نامه حسن انجام کار

این نوع ضمانت‌نامه برای تضمین و اطمینان از انجام صحیح، کامل و به موقع تعهدات (فروش کالا/ ارائه خدمات) توسط ضمانت‌خواه (پیمانکار/ فروشنده)، به نفع ذ‌ی‌نفع (خریدار/ کارفرما) مطابق با مفاد قرارداد منعقده فی‌مابین صادر می‌گردد و در صورتی‌که حسب اعلام کتبی ذینفع، ضمانت¬خواه از انجام تعهدات خود قصور نماید، بانک ضامن متعهد به پرداخت مبلغ ضمانت‌تنامه طبق مفاد و شرایط آن به ذی‌نفع است.

ضمانت‌نامه پیش پرداخت

در برخی از قراردادها ضمانت‌خواه (فروشنده/ پیمانکار) درخواست می نماید که درصدی از ارزش پیمان (فروش کالا/ ارائه خدمات)، در قرارداد منعقده با ذینفع (خریدار/ کارفرما)، برای شروع عملیات موضوع پیمان، به‌منظور تقویت بنیه مالی ضمانت‌خواه برای مواردی مانند تجهیز کارگاه، تکمیل تجهیزات و غیره تحت عنوان پیش پرداخت و در مقابل دریافت ضمانت¬نامه ای تحت همین عنوان به او پرداخت گردد. به موجب این ضمانت‌نامه، ذینفع اطمینان کافی از انجام به موقع تعهدات از سوی ضمانت¬خواه دارد و به تناسب پیشرفت کار و ارائه صورت وضعیت از سوی ضمانت‌خواه، مبلغ ضمانت‌نامه از سوی ذی‌نفع قابل کاهش است.

ضمانت‌نامه شرکت در مناقصه یا مزایده

شرکت‌ها، سازمان‌ها و موسسات دولتی، خصوصی یا اشخاص حقیقی معمولاً برای خرید یا فروش اموال یا برای اجرای پروژه‌ها یا تأمین خدمات مورد نیاز خود اقدام به برگزاری مناقصه یا مزایده می‌نمایند. در این خصوص کارفرما برای اطمینان از دریافت پیشنهادات واقعی شرکت کننده در مناقصه و ارائه پیشنهادات سنجیده و مطلوب از لحاظ مشخصات فنی و قیمت از سوی ایشان، از اشخاص شرکت کننده در مناقصه یا مزایده می‌خواهد که به همراه پیشنهاد خود، ضمانت نامه ای به وی تسلیم نمایند تا در صورت برنده شدن در مناقصه/ مزایده از عقد قرارداد مربوطه خودداری نکنند و به شرایط پیشنهاد خود پایبند باشند.

ضمانت‌نامه استرداد کسور وجه الضمان

گاهی اوقات ذینفع ضمانت‌نامه (خریدار/ کارفرما) برای اطمینان از صحت ایفای تعهدات ضمانت‌خواه (فروشنده/ پیمانکار)، مبالغی را (که معمولا از 10 درصد مبلغ قرارداد فراتر نمی‌رود)، به عنوان تضمین حسن اجرای کار/ تعهدات از مبلغ ناخالص صورت وضعیت‌ها/ سیاهه‌های صادره توسط پیمانکار کسر و در حسابی نزد خود نگهداری می نماید، که بنا به تقاضای ضمانت‌خواه می‌تواند در مقابل ارائه ضمانت نامه بانکی استرداد کسور وجه‌الضمان، مبلغ کسور تضمین حسن اجرای کار/ تعهدات را برای جبران کمبود نقدینگی ضمانت‌خواه به وی مسترد نماید.

انواع ضمانت‌نامه‌های ارزی از لحاظ نحوه صدور

ضمانت‌نامه مستقیم

ضمانت‌نامه‌ای که مستقیماً توسط بانک ضامن و بنا به تقاضای ضمانت‌خواه و بدون دخالت بانک کارگزار دیگری، به نفع ذی‌نفع ضمانت‌نامه صادر می‌گردد.

ضمانت‌نامه غیرمستقیم

ضمانت‌نامه‌ای که به پشتوانه ضمانت‌نامه متقابل دریافتی از بانک کارگزار (خارجی یا داخلی) ، توسط بانک ضامن به نفع ذی‌نفع صادر می‌گردد.

انواع ضمانت‌نامه‌های ارزی از لحاظ ماهیت

ضمانت‌نامه وارداتی

به‌ آن دسته از ضمانت‌نامه‌هایی اطلاق می‌گردد که به پشتوانه ضمانت¬نامه متقابل دریافتی از یک بانک‌کارگزار خارجی به عنوان وثیقه (Collateral)، به درخواست فروشنده/ پیمانکار خارجی، توسط بانک ایرانی به نفع خریدار/ کارفرمای ایرانی به ارز یا ریال صادر می‌شوند.

ضمانت‌نامه صادراتی

به‌ آن دسته از ضمانت‌نامه ‌هایی اطلاق می‌گردد که به درخواست و پشتوانه وثایق دریافتی از ضمانت‌خواه (پیمانکار/ فروشنده‌ی) ایرانی (و یا ارائه ضمانت‌نامه متقابل توسط یکی از بانک‌های داخلی به عنوان وثیقه) به نفع ذینفع (خریدار/ کارفرمای) خارجی، (در مورد قراردادهای بین‌المللی داخل کشور و در قالب قراردادهای داخلی، به نفع ذینفع ایرانی) به ارز (یا ریال) صادر می‌گردد.

انواع ضمانت‌نامه‌های صادراتی بر اساس تقسیم بندی مجموعه مقررات ارزی بانک مرکزی جمهوری اسلامی ایران

  • ضمانت‌نامه‌های صادراتی موضوع صدور خدمات فنی و مهندسی
  • ضمانت‌نامه‌های صادراتی موضوع صدور کالای تولیدی (صنعتی، کشاورزی، معدنی و...)
  • ضمانت‌نامه‌های صادراتی موضوع قراردادهای داخلی
  • سایر ضمانت‌نامه‌های ارزی

مدارک مورد نیاز

  • دریافت و تکمیل فرم‌ها و تعهدنامه‌های مربوط به درخواست ضمانت‌نامه از شعبه دارنده حساب در سربرگ شرکت با امضاء و مهر مجاز (تأییدیه امضا توسط شعبه الزامی است)
  • ارائه تصویر مدارک مربوط به رابطه پایه اعم از آگهی/ دعوت‌نامه شرکت در مناقصه، قرارداد، اعتبار اسنادی، ابلاغیه ارجاع کار و سایر اسناد مربوطه در دو نسخه (برابر اصل نمودن کلیه نسخ توسط شعبه اجباری است)
  • ارائه کلیه مدارک مورد نیاز مراجع اعتباری بانک (شعبه و مراجع بالاتر)
  • ارائه سایر مدارک متناسب با شرایط خاص درخواست
  • دریافت مجوز بانک مرکزی جمهوری اسلامی ایران توسط بانک

تبصره 1: در صورت تودیع کل مبلغ ضمانت‌نامه به صورت ارز، نیاز به دریافت مجوز بانک مرکزی جمهوری اسلامی ایران، نیست.

تبصره 2: صدور انواع ضمانت‌نامه‌ها در قالب قراردادهای داخلی تا سقف ده میلیارد ریال نیازی به دریافت مجوز بانک مرکزی جمهوری اسلامی ایران ندارد.

تبصره 3: صدور انواع ضمانت¬نامه‌های ارزی مورد نیاز اشخاص حقیقی وحقوقی غیر ایرانی صرفاً در صورت توثیق 100 درصد عین وجه‌الضمان به ارز و بدون دریافت مجوز از بانک مرکزی جمهوری اسلامی ایران امکان‌پذیر است.

وثایق و تضامین مورد نیاز

میزان وثایق مطابق با مفاد آئین‌نامه صدور ضمانت‌نامه و ظهرنویسی از طرف بانک‌ها و حسب مجموعه مقررات ‌ارزی ابلاغی توسط بانک مرکزی جمهوری اسلامی ایران و همچنین خط مشی اعتباری بانک و تصمیم مراجع اعتباری، بر اساس ظرفیت و اهلیت اعتباری مشتری در چارچوب ضوابط و مقررات مربوطه تعیین خواهد گردید.

کارمزد

مبنای تعرفه کارمزد براساس نوع و ترکیب وثایق مأخوذه، به صورت روزشمار و به عهده بانک کارگزار/ ضمانت‌خواه است.

آدرس کوتاه شده:
خدمات
سرمایه گذاری
تسهیلات و اعتبارات
بانکداری بین الملل و خدمات ارزی
بانکداری شرکتی
بانکداری اختصاصی
طرح و جشنواره‌ها
سایر خدمات